The Flemish Librarian

Dit jaar heb ik de eer en het genoegen een veelbelovend project te leiden. Lees hieronder het persbericht:

Wikimedia Nederland en bibliotheken gaan projectmatig samenwerken om de kwaliteit en het gebruik van Wikipedia te bevorderen. Het project – met de naam Wiki loves bieb – heeft  het opzetten van een structurele en duurzame samenwerking tussen Wikimedia Nederland  en de sector openbare bibliotheken tot doel. De activiteiten spitsen zich toe op mediawijsheid, cultureel erfgoed en de digitale informatiestructuur.

De Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB) heeft eind 2009 formeel opdracht verstrekt aan Bibliotheek Vlissingen om een project op te zetten dat moet leiden tot een hechte  samenwerking tussen Wikimedia Nederland en de sector openbare bibliotheken. Het project zal vooral ingaan op een goed gebruik van Wikipedia, het stimuleren van een zorgvuldige vulling van deze virtuele encyclopedie én op het ontwikkelen van diensten van de bibliotheek die de kwaliteit van de producten van Wikimedia verder verbeteren.

De beoogde samenwerking moet op termijn leiden tot het versterken van de band tussen openbare bibliotheken en het onderwijs, tussen openbare bibliotheken en lokale erfgoedpartners en tot een betere ontsluiting van de collecties en expertise van de bibliotheek op internet, in het bijzonder via de populaire online encyclopedie Wikipedia.

Wikimedia Nederland wil bovendien via dit project het bewustzijn en gebruik van de digitale kennisprojecten van Wikimedia  en vrije licenties in het algemeen vergroten. Het samenwerkingsverband levert zo een waardevolle bijdrage aan vrije kennis op het internet.

Hoe?

Door middel van een pilot in Bibliotheek Vlissingen en mogelijk andere bibliotheken in Zeeland, zullen producten ontwikkeld worden, die uitgeprobeerd en overdraagbaar gemaakt worden voor de hele openbare bibliotheeksector in Nederland.

Achtergrond

Vereniging Wikimedia Nederland ondersteunt binnen Nederland de activiteiten en doelstellingen van de Wikimedia Foundation, de non-profitorganisatie die onder meer Wikipedia beheert. Wikimedia werkt aan het bevorderen van een wereld waarin alle kennis vrij beschikbaar is voor iedereen. Hierbij wordt nauw samengewerkt met de vrijwilligers van de Wikimediaprojecten (zoals Wikipedia) en worden diverse activiteiten ondernomen en georganiseerd.

De openbare bibliotheek biedt alle burgers vrije toegang tot informatie, kennis en cultuur zodat zij zich bewust, kritisch en actief kunnen bewegen in de maatschappij.
Een project dat leidt tot duurzame en structurele samenwerking tussen deze twee organisaties met gelijkaardige doelstellingen leidt tot meerwaarde voor beide partijen én voor de doelgroepen die beiden  willen bereiken. Tenslotte maakt samenwerking met nieuwe partners onderdeel uit van de strategie voor de toekomst van de branche van openbare bibliotheken.

Voor meer informatie kan contact opgenomen worden met projectleider Karolien Selhorst, beleidsmedewerker Digitale Bibliotheek en Kennismanagement Bibliotheek Vlissingen, kst@spui.nl (06 57709194) of met José Spierts, voorzitter Wikimedia Nederland, jose@wmnederland.nl (06-50512514).

Wordt vervolgd…

2010 wordt een betekenisvol jaar voor de digitale bibliotheek. Zowel binnen als buiten de sector volgen nieuwe ontwikkelingen zich in razendsnel tempo op.

Ook wij van DB beginnen deze nieuwe jaargang met veel plannen en goede voornemens.   Nieuwe columns bijvoorbeeld. Vanaf dit nummer zal Helene Blowers – de bedenkster van 23 Dingen – in haar column ‘The next thing’ focussen op nieuwe ontwikkelingen – het 24e ding? – en wat die betekenen voor de bibliotheek.  Ook zal vanaf vandaag een anonieme columnist – onder de schuilnaam professor Kirjasto – de vinger leggen op één van de zere plekken in ons beroepsveld.

Onze plannen beperken zich echter niet tot het blad. Ook willen wij graag met u persoonlijk kennismaken. Dat kan binnenkort op de eerste editie van het congres ‘DB Update 2010’ op 25 maart in Rotterdam. Daar zullen nationale en internationale sprekers zoals Helene Blowers, John Blyberg enz. spreken over de nieuwste digitale en technologische ontwikkelingen van vandaag en morgen en hoe je als bibliotheek daarop kunt inspelen met zowel beleid, strategie, producten en diensten.  Schrijf je vlug in, want het aantal plaatsen is beperkt! Dat geldt ook voor de exclusieve masterclass – Creating a culture of innovation in libraries – die Helene Blowers geeft op 26 maart.

Ook op die dag wordt voor de eerste maal in de geschiedenis de award ‘Digitale Bibliotheek van het jaar’ uitgereikt.  Met deze prijs willen wij – de jury – die bibliotheek in de bloemetjes zetten die haar digitale aanwezigheid op uitmuntende wijze heeft ingevuld.  Nominaties zijn welkom bij ondergetekende.

En alsof dat nog niet genoeg is, gaan we verder met de erg populaire digicafés in DOK Delft en met de workshops die in de toekomst nog nauwer zullen aansluiten bij de thema’s van het tijdschrift.  Ten slotte, willen we ook graag onze virtuele aanwezigheid versterken in 2010.  Meer daarover in de volgende nummers.

Ondertussen wens ik u veel leesplezier en hopelijk tot binnenkort!

Deze column is verschenen in nr. 1 van het tijdschrift Digitale Bibliotheek 2010.

Kunnen bibliotheken het nog allemaal bijbenen, vraag Jan Klerk zich af. Aanleiding: zijn rondvraag bij collega’s over hoe en of bibliotheken moeten reageren op de nieuwste technologietrends.

Dezelfde vraag stelde ik mezelf onlangs op het jaarlijkse Online Information congres in London. Een congres waar – voor het eerst – een volledige track werd gewijd aan het semantische web. Dat dit geen verre droom meer is bewees het aantal concrete initiatieven dat werd gepresenteerd. Een mooi voorbeeld was onder meer de Britse overheid waar druk gewerkt wordt om de data uit verschillende overheidsinstanties met elkaar te linken zodat dit de weg vrij maakt voor nieuwe webtoepassingen in functie van de burger. Ook in Finland worden reeds structurele initiatieven ondernomen. Het bekroonde HealthFinland bijvoorbeeld. Een semantisch webportal voor gezondheidsinformatie waarin de burger efficiënt de data van verschillende instanties kan doorzoeken om antwoord te krijgen op zijn of haar vraag.
Dat de vernieuwing – weliswaar op een ander niveau – ook in de Nederlandse bibliotheeksector niet stilstaat was te zien op de door de VOB georganiseerde dag van de bibliotheekinnovatie. Daar presenteerden 24 openbare bibliotheekteams de resultaten van maandenlang samenwerken aan innovatie – de ‘goudklompjes’ – aan het ruime publiek. Echter, de uitkomst was volgens de organisatoren van minder belang. Wat wel voorop stond was het bewustwordingsproces dat de deelnemers in die maanden hadden doorgemaakt. Met andere woorden:” Regie pakken en anderen op sleeptouw nemen; het ontwikkelen van structureel innoverend vermogen.”

Of dit maandenlange kostenintensieve begeleidingstraject dé manier was om deze mindshift op een duurzame manier te bewerkstellingen, dat zal pas blijken in de toekomst wanneer de vele deelnemers weer opgeslorpt worden door de dagelijkse waan. Of wanneer de zogenaamde sponsors weer ‘gewone’ bibliotheekdirecteuren zijn.  Vernieuwen is immers één ding, innovatie verankeren en blijvend faciliteren is andere koek.

Mij rest mij alleen nog u een prettig oud en nieuw te wensen.  Hou alvast 25 maart 2010 vrij in uw agenda, want dan vindt het eerste DB Update congres plaats.

Deze blogpost is verschenen als editorial in Digitale Bibliotheek nr. 7.

Werken in de bibliotheek is nog nooit zo spannend geweest. Terwijl de helft van de Nederlandse openbare bibliotheek-sector geduldig wacht op de verdeling van de subsidiegelden door de Projectgroep Bibliotheekinnovatie davert de digitale wereld op haar grondvesten.
Zo gaat Google – ondanks protesten van politici en bibliotheken overal ter wereld – onverminderd voort met het digitaliseren en verspreiden van boeken. Vanaf volgend jaar wordt zelfs een heuse webshop voor e-books – Google Editions – geopend. Ondertussen nadert de ontknoping van de Google Book Settlement-saga met rasse schreden. Lex Slaghuis legt in dit nummer nog eens duidelijk uit hoe de vork aan de steel zit en wat deze evolutie betekent voor bibliotheken wereldwijd.
Ook heeft Google aangekondigd zijn dienstenaanbod uit te breiden met een nieuwe muziekdienst. Het staat dus als een paal boven water dat we Google als mediaspeler de komende jaren niet meer kunnen negeren. Toch zijn er ook andere partijen die een graantje willen meepikken op de e-books-markt. Denk maar aan de onverdroten strijd die producenten van e-bookreaders leveren.
De vraag die iedereen momenteel bezighoudt is natuurlijk: wat betekenen al deze evoluties nu voor traditionele mediapartijen zoals uitgevers, boekhandels, maar ook voor bibliotheken. Reageren we hierop met versnipperde initiatieven of zorgen we voor de verandering eens voor een toekomstbestendig en gezamenlijk antwoord?
En hoe krijgen we de klant hierin mee? Dit vergt heel wat moed en zin voor innovatie.
Het betekent ook dat we de traditionele functie van de bibliotheek, het uitlenen, en de traditionele dienstverleningsconcepten en werkprocessen gebaseerd op fysieke collecties, grondig onder de loep moeten nemen en misschien wel overboord moeten gooien.
Wat we vooral niet moeten doen is nieuwe media, zoals e-books, aanbieden met traditionele uitleenmodellen met alle beperkingen van het fysieke uitlenen van dien. Dat is niets meer dan nieuwe wijn in oude zakken gieten.

Deze blogpost is verschenen als editorial in Digitale Bibliotheek nr.6

On Tuesday,  I attended the Social computing tools for learning and knowledge sharing
session of my own section in cooperation with the  Library and Research Services for Parliaments and Information Technology.  A very inspiring presentation was given by Madeleine Lefebreve (Ryerson University) about the use of mobile services for building community & collaboration with students.  Another approach was offered by Moira Fraser from the New Zealand Parliament who, instead of focusing on the tools, focused on engaging communities and knowledge-sharing between the people in her organisation. The ‘participatory library’ she called it. Before lunch I spoke on the use of social tools in the Public library of Vlissingen in order to improve customer service. I thereby focused on the combination of our internal wiki (internal dimension of social KM) with Question Manager, a new tool that makes the process of dealing with reference questions more transparent and which is based on the vision of making the best use of the knowledge librarians have (the external dimension of social KM).  We have now developed the tool and we will start testing it in September not only within our library, but together with partners like the Naturalis museum in Leiden.

After attending my own section’s meeting in the afternoon, I was asked to give a short presentation for a group of American students from Rutgers University who were at IFLA for their course on ‘International Librarianship’.  After my short talk, they had the opportunity to ask questions about librianship in the Netherlands and about knowledge management in my own library. What really struck me was the enthousiasm of these students and their eagerness to learn.  Tuesday night ended with a ‘social evening’, organized by IFLA.  What I enjoyed the most was the impressive concert in Milan’s Duomo and the beautiful exhibitions in the Palazzo Reale.

On Wednesday there was the Panel Discussion based on the outcomes of the off-site workshop held on Tuesday 25 August at the University of Milan, Digital Library Futures: user perspective and institutional strategies.Despite the fact that almost all sessions during the conference contained some web2.0-initiatieves and ideas, there was also a dedicated session of the special interest group Libraries and the Web 2.0. This could have been an interesting session, but it was poorly organized. Moreover, the room was too small and the discussion offered little added value for the many librarians with different levels and expectations towards the session. A missed opportunity, since the topic offers a lot of opportunities for librarians to have a good discussion. Despite this bad session, I had an interesting talk with Gillian Hanlon from the Scottisch SLAINTE. She told me that her organisation will draw up some guidelines for librarians who want to web2.0. They will be online around the end of September.

Another interesting session on Thursday was organised by the Reference and Information Services section:
The pro-active librarian: the how and why. Yoo-Seong Song (University of Illinois at Urbana-Champaign, Urbana, USA) (Designing library services based on user needs: new opportunities to re-position the library) talked about how reference librarians in his university were ‘forced’ to reinvent themselves into career counselors due to the changing needs of students.

To conclude my summary of IFLA’ s annual congress, I want to focus on the question why you should go to IFLA?

I hear a lot of people saying that it is not worth going to IFLA’s yearly conference for the following reasons:
-    The content is too academic
-    You do not have the opportunity to talk to presenters/authors
-    There are very few innovative examples of library work
-    It is too expensive
-    We read everything on the internet or on blogs
-    Etc..

I do not agree on some points. I do admit it is quite expensive to participate, but I do not agree with the other arguments. First of all, I think as a librarian it is your duty to stay open to what is happening in the universal library field. How can you provide local services without understanding the broader context of librarianship and of the way communities evolve?  Secondly, IFLA does not only focus on innovation, but on aspects of the information society and librarianship to concerns us all.  A good example is their advocacy work for more flexible copyright conditions for libraries (in the context of digitization) etc.. The main reason why I attend the conference is of course the people. As a participant you get ample ‘social and professional opportunities to meet colleagues from all over the world! Of courses, you can also meet them online, but face to face sharing offers so much added value to me!
If you really want to be involved in IFLA (like me), you can become a member (or your institution can) and get yourself engaged in one the many sections. In this way, you – as a librarian – can really make a difference. Moreover, being engaged offers so many opportunities for meeting like-minded colleagues and it is very rewarding. The way I see it, being an IFLA-member is a mission. It is a chance to make a difference in librarianship on a global scale. So… will I see you next year in Gothenborg?

For more information on the KM section, please take a look at the IFLA-website or contact me.

From the 21st of August until the 27th, I attended the IFLA conference in the beautiful city of Milan. A short summary of my impressions.

This year’s conference started for me the 21st of August with the KM-section’s preconference which I co-organised. The central theme for this day was  ‘Removing Barriers to Knowledge Sharing: How can social tools be used to facilitate knowledge management in order to improve user services?’
The first speaker Giuseppe Vitiello (Knowledge Management as the new frontier in library work) focused on the knowledge management efforts of the NATO college library.  In the afternoon, I gave a short presentation on how my own library uses socials tools in order to improve customer service.  In the same context I also talked about the different types of wiki users in our library and about the stages people go through when using the wiki.
Afterwards, there was a very lively discussion with the participants of this conference. What really struck me is the fact that many librarians are aware of the many social tools that are on the market, but what they really struggle with is not the tools, but the people that are supposed to use them. For example: how do you stimulate people to contribute to a wiki or any other tool is a question that frequently arises.  From my own experience, I advise people not to focus on ‘forcing’ people to share, but better is to ask yourself the question: how do I stimulate social behaviour in general?  Next to that there also simple tips and trics that are helpul when implementing social tools in your organisation. If you want to find out more, please take a look at my presentation for that day.

After meeting my own section and the official opening of the conference on Sunday, I attended an interesting session on Monday, Framing the future for a new agenda for public libraries, organised by the Public Libraries and Metropolitan Libraries section. I was very impressed by the presentation by Thomas Galante, from the Queens Library (New York).  Despite the fact that 48% of the local population is foreign-born, the library succeeds extremely well in getting engaged with the local community. The secret of their success is being where the people are – they have a library building in every neighbourhood, they are present in government job agencies etc. – closing partnerships with other local partners and having an engaged team. They even have a number of Teen Mentors that coach other local teenagers. Maybe a useful tips for librarians complaining about the low number of youngsters making use of their services?

To be continued…