Dit jaar heb ik de eer en het genoegen een veelbelovend project te leiden. Lees hieronder het persbericht:

Wikimedia Nederland en bibliotheken gaan projectmatig samenwerken om de kwaliteit en het gebruik van Wikipedia te bevorderen. Het project – met de naam Wiki loves bieb – heeft  het opzetten van een structurele en duurzame samenwerking tussen Wikimedia Nederland  en de sector openbare bibliotheken tot doel. De activiteiten spitsen zich toe op mediawijsheid, cultureel erfgoed en de digitale informatiestructuur.

De Vereniging Openbare Bibliotheken (VOB) heeft eind 2009 formeel opdracht verstrekt aan Bibliotheek Vlissingen om een project op te zetten dat moet leiden tot een hechte  samenwerking tussen Wikimedia Nederland en de sector openbare bibliotheken. Het project zal vooral ingaan op een goed gebruik van Wikipedia, het stimuleren van een zorgvuldige vulling van deze virtuele encyclopedie én op het ontwikkelen van diensten van de bibliotheek die de kwaliteit van de producten van Wikimedia verder verbeteren.

De beoogde samenwerking moet op termijn leiden tot het versterken van de band tussen openbare bibliotheken en het onderwijs, tussen openbare bibliotheken en lokale erfgoedpartners en tot een betere ontsluiting van de collecties en expertise van de bibliotheek op internet, in het bijzonder via de populaire online encyclopedie Wikipedia.

Wikimedia Nederland wil bovendien via dit project het bewustzijn en gebruik van de digitale kennisprojecten van Wikimedia  en vrije licenties in het algemeen vergroten. Het samenwerkingsverband levert zo een waardevolle bijdrage aan vrije kennis op het internet.

Hoe?

Door middel van een pilot in Bibliotheek Vlissingen en mogelijk andere bibliotheken in Zeeland, zullen producten ontwikkeld worden, die uitgeprobeerd en overdraagbaar gemaakt worden voor de hele openbare bibliotheeksector in Nederland.

Achtergrond

Vereniging Wikimedia Nederland ondersteunt binnen Nederland de activiteiten en doelstellingen van de Wikimedia Foundation, de non-profitorganisatie die onder meer Wikipedia beheert. Wikimedia werkt aan het bevorderen van een wereld waarin alle kennis vrij beschikbaar is voor iedereen. Hierbij wordt nauw samengewerkt met de vrijwilligers van de Wikimediaprojecten (zoals Wikipedia) en worden diverse activiteiten ondernomen en georganiseerd.

De openbare bibliotheek biedt alle burgers vrije toegang tot informatie, kennis en cultuur zodat zij zich bewust, kritisch en actief kunnen bewegen in de maatschappij.
Een project dat leidt tot duurzame en structurele samenwerking tussen deze twee organisaties met gelijkaardige doelstellingen leidt tot meerwaarde voor beide partijen én voor de doelgroepen die beiden  willen bereiken. Tenslotte maakt samenwerking met nieuwe partners onderdeel uit van de strategie voor de toekomst van de branche van openbare bibliotheken.

Voor meer informatie kan contact opgenomen worden met projectleider Karolien Selhorst, beleidsmedewerker Digitale Bibliotheek en Kennismanagement Bibliotheek Vlissingen, kst@spui.nl (06 57709194) of met José Spierts, voorzitter Wikimedia Nederland, jose@wmnederland.nl (06-50512514).

Wordt vervolgd…

Kunnen bibliotheken het nog allemaal bijbenen, vraag Jan Klerk zich af. Aanleiding: zijn rondvraag bij collega’s over hoe en of bibliotheken moeten reageren op de nieuwste technologietrends.

Dezelfde vraag stelde ik mezelf onlangs op het jaarlijkse Online Information congres in London. Een congres waar – voor het eerst – een volledige track werd gewijd aan het semantische web. Dat dit geen verre droom meer is bewees het aantal concrete initiatieven dat werd gepresenteerd. Een mooi voorbeeld was onder meer de Britse overheid waar druk gewerkt wordt om de data uit verschillende overheidsinstanties met elkaar te linken zodat dit de weg vrij maakt voor nieuwe webtoepassingen in functie van de burger. Ook in Finland worden reeds structurele initiatieven ondernomen. Het bekroonde HealthFinland bijvoorbeeld. Een semantisch webportal voor gezondheidsinformatie waarin de burger efficiënt de data van verschillende instanties kan doorzoeken om antwoord te krijgen op zijn of haar vraag.
Dat de vernieuwing – weliswaar op een ander niveau – ook in de Nederlandse bibliotheeksector niet stilstaat was te zien op de door de VOB georganiseerde dag van de bibliotheekinnovatie. Daar presenteerden 24 openbare bibliotheekteams de resultaten van maandenlang samenwerken aan innovatie – de ‘goudklompjes’ – aan het ruime publiek. Echter, de uitkomst was volgens de organisatoren van minder belang. Wat wel voorop stond was het bewustwordingsproces dat de deelnemers in die maanden hadden doorgemaakt. Met andere woorden:” Regie pakken en anderen op sleeptouw nemen; het ontwikkelen van structureel innoverend vermogen.”

Of dit maandenlange kostenintensieve begeleidingstraject dé manier was om deze mindshift op een duurzame manier te bewerkstellingen, dat zal pas blijken in de toekomst wanneer de vele deelnemers weer opgeslorpt worden door de dagelijkse waan. Of wanneer de zogenaamde sponsors weer ‘gewone’ bibliotheekdirecteuren zijn.  Vernieuwen is immers één ding, innovatie verankeren en blijvend faciliteren is andere koek.

Mij rest mij alleen nog u een prettig oud en nieuw te wensen.  Hou alvast 25 maart 2010 vrij in uw agenda, want dan vindt het eerste DB Update congres plaats.

Deze blogpost is verschenen als editorial in Digitale Bibliotheek nr. 7.

Werken in de bibliotheek is nog nooit zo spannend geweest. Terwijl de helft van de Nederlandse openbare bibliotheek-sector geduldig wacht op de verdeling van de subsidiegelden door de Projectgroep Bibliotheekinnovatie davert de digitale wereld op haar grondvesten.
Zo gaat Google – ondanks protesten van politici en bibliotheken overal ter wereld – onverminderd voort met het digitaliseren en verspreiden van boeken. Vanaf volgend jaar wordt zelfs een heuse webshop voor e-books – Google Editions – geopend. Ondertussen nadert de ontknoping van de Google Book Settlement-saga met rasse schreden. Lex Slaghuis legt in dit nummer nog eens duidelijk uit hoe de vork aan de steel zit en wat deze evolutie betekent voor bibliotheken wereldwijd.
Ook heeft Google aangekondigd zijn dienstenaanbod uit te breiden met een nieuwe muziekdienst. Het staat dus als een paal boven water dat we Google als mediaspeler de komende jaren niet meer kunnen negeren. Toch zijn er ook andere partijen die een graantje willen meepikken op de e-books-markt. Denk maar aan de onverdroten strijd die producenten van e-bookreaders leveren.
De vraag die iedereen momenteel bezighoudt is natuurlijk: wat betekenen al deze evoluties nu voor traditionele mediapartijen zoals uitgevers, boekhandels, maar ook voor bibliotheken. Reageren we hierop met versnipperde initiatieven of zorgen we voor de verandering eens voor een toekomstbestendig en gezamenlijk antwoord?
En hoe krijgen we de klant hierin mee? Dit vergt heel wat moed en zin voor innovatie.
Het betekent ook dat we de traditionele functie van de bibliotheek, het uitlenen, en de traditionele dienstverleningsconcepten en werkprocessen gebaseerd op fysieke collecties, grondig onder de loep moeten nemen en misschien wel overboord moeten gooien.
Wat we vooral niet moeten doen is nieuwe media, zoals e-books, aanbieden met traditionele uitleenmodellen met alle beperkingen van het fysieke uitlenen van dien. Dat is niets meer dan nieuwe wijn in oude zakken gieten.

Deze blogpost is verschenen als editorial in Digitale Bibliotheek nr.6

Huysmans gaf aan vrij pessimistisch te zijn. Veel aandacht zal weer gaan naar vormelijke vernieuwing en het zal waarschijnlijk te lang duren voor de inhoudelijke vernieuwing er zal komen!

Media-educatie is voor de bibliotheek een goede kans om valide te blijven. De kansen zijn goed maar het zal niet vanzelf gaan. De zichtbaarheid van de bib in het digitale domein kan veel beter. Het is niet voldoende om een website te hebben. Mensen gaan nu eenmaal voor hun vragen naar het internet en daar moet je als bib zijn! Huysmans geeft ook aan dat er veel mensen in de bibliotheek bijna op pensioen gaan. Dat is eenkans voor het aantrekken van nieuw bloed in bibliotheken. Jammer genoeg zijn er te weinig studenten bibliotheek voorhanden die die rol kunnen opnemen.

Derde spreker is Charles Noordam, directeur Bibliotheek Den Haag, Wijkmedia Ateliers Den Haag.