The Flemish Librarian

Vorige week vond de 25e editie plaats van het congres Computers in Libraries in Washington DC. Het thema dit jaar was ‘Information fluency: literacy for life’. Enkele korte impressies:

• Wat ook dit jaar weer opvalt is de grote impact van de financiële crisis op de Amerikaanse bibliotheken. ‘free’ of ‘cheap’ komt heel vaak voor in de titels van druk bijgewoonde presentaties. Interessant op dit vlak was de sessie ‘New and open source tools’ van Darlene Fichter en Nicole Engard. Bijzonder charmant en moedig was het praatje van Louise Alcorn, ‘Bright ideas in dark times’. Door de economische crisis doen meer mensen een beroep op de bibliotheek die bijvoorbeeld op zoek zijn naar een nieuwe baan. Jammer genoeg zijn bijna alle vacatures online te vinden en mensen moeten ook online solliciteren. Dat probleem is één van de vele opportuniteiten voor bibliotheken die – in deze tijden van budgetschaarste – meer dan ooit hun waarde moeten aantonen. Bovendien liggen er massa’s kansen voor het rapen om werkzoekenden te ondersteunen. Organiseer bijvoorbeeld vertelmomenten voor kinderen. Hun ouders – vaak druk op zoek naar een nieuwe baan – kunnen zich dan in alle rust concentreren op solliciteren.

• Het onderwerp ‘Ebooks’: net als in Nederland zitten bibliotheken in de VS met delfde vragen en dilemma’s. hoe zal de technologie van ereaders evolueren, DRM, open versus gesloten formats, enz..Een goed verslag over de ebooks-sessies is te vinden op de blog van Sarah Houghton-Jan (Librarian in Black). En natuurlijk was de Ipad alomtegenwoordig op CIL: zowel fysiek als in de presentaties. Volgens de één een sterk staaltje vernuftigheid, volgens de ander totaal voorbijgestreefd. Wie zal het zeggen. Mijn persoonlijke indruk: de Ipad is vooral een leuke kijkdoos, maar geen werkinstrument.

• Ook weer een flinke dosis Web2.0 op CIL: een interessante insteek bood de presentatie van Meredith Farkas over ‘org2.0′  of waarom al/veel web2.0-projecten falen. Als redenen haalt ze onder andere aan: er zijn massa’s tooltjes op de markt, maar hebben klanten er nood aan? Daar zijn waar je gebruikers zijn is goed, maar lever je daar ook toegevoegde waarde? Volgens Farkas is Library2.0 bovendien een ’state of mind’ die onder meer draait om vertrouwen in je gebruikers, het opgeven van de ‘perfectie-cultuur’ (alles is beta) enz…

• LibraryMan Michael porter had het in zijn sessie (samen met collega Amanda Clay Powers ), ‘Analyzing, evaluating and communicating the value of web presence’ over  hoe je de waarde aantoont van het gebruik van social tools in je bibliotheek.

• Ook een interessante insteek bood de sessie’ Library engagement through open data’ of hoe je data over bibliotheekgebruik beter visualiseert op het net en in de bieb. Wordt vervolgd in DB.
• Ik leerde bijzonder veel bij tijdens de presentatie van Paul Coyne (Emerald) over hoe je met QR-codes je mobiele gebruikers bereikt. Al enkele bibliotheken maken gebruik van deze technologie. Een goed voorbeeld is Huddersfield University die qr-codes gebruikt voor haar ‘text a librarian’ service. Je hoeft dus niet langer een nummer of url te noteren. Je mobiele telefoon met een QR code reader doet het werk voor je. Snel maar eens die QR code generator uitproberen om mijn eigen QR-code te maken…

• En natuurlijk waren er weer drie sterke keynotes. Bijzonder boeiend vond ik de visie van David Ferriero, de tiende archivaris van de Verenigde Staten. Een man met een bijzonder indrukwekkend cv, als je het mij vraagt. Niet voor niets werd hij onlangs verkozen door Obama. Ferriero is onder andere verantwoordelijk voor het Open Government Initiative. Door middel van zijn blog ‘aotus‘ wil hij onder meer de gewone burger bij dit initiatief betrekken. ook wil hij aantonen wat een archivaris zoal doet. HIj heeft twee grote zorgen: de eerste is de lage tevredenheid van het archiefpersoneel en de elektronische records. Veel wordt bewaard, maar weinig wordt gepreserveerd voor de toekomst, stelt hij vast.

• Dit jaar had ik de kans om zelf een workshop te geven over mediawijsheid. Wat me bijzonder opviel bij de deelnemers was het gebrek van visie en strategische planning op het vlak van mediawijsheid/geletterdheid.  Dat was ook hetgeen de meeste deelnemers meenamen uit mijn workshop : plan! Misschien ook een tip voor Nederlandse bibliotheken. Er zijn veel willekeurige activiteiten, maar dikwijls ontbreekt de strategische visie hierachter. We willen alles aanbieden voor iedereen en we denken daarbij te weinig vanuit behoeften. Dat moet toch anders kunnen, niet?

Jammer genoeg kreeg het congres voor mij dit jaar een vervelend staartje. Zo zit ik momenteel nog in Washington DC door de eigenwijsheid van een Ijslandse vulkaan. Een ding staat nu al vast: de impact van sociale netwerken is groter dan ooit in tijden van nood. Mensen helpen elkaar, steunen elkaar enz.  Dit had nooit mogelijk geweest zonder het interactieve web. Zelf vind ik het ook erg hartverwarmend dat zoveel mensen met me meevoelen. Bedankt iedereen!

Gedetailleerde verslagen van CIL zijn te lezen op de blogs van onder meer:
Librarian in Black.

2010 wordt een betekenisvol jaar voor de digitale bibliotheek. Zowel binnen als buiten de sector volgen nieuwe ontwikkelingen zich in razendsnel tempo op.

Ook wij van DB beginnen deze nieuwe jaargang met veel plannen en goede voornemens.   Nieuwe columns bijvoorbeeld. Vanaf dit nummer zal Helene Blowers – de bedenkster van 23 Dingen – in haar column ‘The next thing’ focussen op nieuwe ontwikkelingen – het 24e ding? – en wat die betekenen voor de bibliotheek.  Ook zal vanaf vandaag een anonieme columnist – onder de schuilnaam professor Kirjasto – de vinger leggen op één van de zere plekken in ons beroepsveld.

Onze plannen beperken zich echter niet tot het blad. Ook willen wij graag met u persoonlijk kennismaken. Dat kan binnenkort op de eerste editie van het congres ‘DB Update 2010’ op 25 maart in Rotterdam. Daar zullen nationale en internationale sprekers zoals Helene Blowers, John Blyberg enz. spreken over de nieuwste digitale en technologische ontwikkelingen van vandaag en morgen en hoe je als bibliotheek daarop kunt inspelen met zowel beleid, strategie, producten en diensten.  Schrijf je vlug in, want het aantal plaatsen is beperkt! Dat geldt ook voor de exclusieve masterclass – Creating a culture of innovation in libraries – die Helene Blowers geeft op 26 maart.

Ook op die dag wordt voor de eerste maal in de geschiedenis de award ‘Digitale Bibliotheek van het jaar’ uitgereikt.  Met deze prijs willen wij – de jury – die bibliotheek in de bloemetjes zetten die haar digitale aanwezigheid op uitmuntende wijze heeft ingevuld.  Nominaties zijn welkom bij ondergetekende.

En alsof dat nog niet genoeg is, gaan we verder met de erg populaire digicafés in DOK Delft en met de workshops die in de toekomst nog nauwer zullen aansluiten bij de thema’s van het tijdschrift.  Ten slotte, willen we ook graag onze virtuele aanwezigheid versterken in 2010.  Meer daarover in de volgende nummers.

Ondertussen wens ik u veel leesplezier en hopelijk tot binnenkort!

Deze column is verschenen in nr. 1 van het tijdschrift Digitale Bibliotheek 2010.

Kunnen bibliotheken het nog allemaal bijbenen, vraag Jan Klerk zich af. Aanleiding: zijn rondvraag bij collega’s over hoe en of bibliotheken moeten reageren op de nieuwste technologietrends.

Dezelfde vraag stelde ik mezelf onlangs op het jaarlijkse Online Information congres in London. Een congres waar – voor het eerst – een volledige track werd gewijd aan het semantische web. Dat dit geen verre droom meer is bewees het aantal concrete initiatieven dat werd gepresenteerd. Een mooi voorbeeld was onder meer de Britse overheid waar druk gewerkt wordt om de data uit verschillende overheidsinstanties met elkaar te linken zodat dit de weg vrij maakt voor nieuwe webtoepassingen in functie van de burger. Ook in Finland worden reeds structurele initiatieven ondernomen. Het bekroonde HealthFinland bijvoorbeeld. Een semantisch webportal voor gezondheidsinformatie waarin de burger efficiënt de data van verschillende instanties kan doorzoeken om antwoord te krijgen op zijn of haar vraag.
Dat de vernieuwing – weliswaar op een ander niveau – ook in de Nederlandse bibliotheeksector niet stilstaat was te zien op de door de VOB georganiseerde dag van de bibliotheekinnovatie. Daar presenteerden 24 openbare bibliotheekteams de resultaten van maandenlang samenwerken aan innovatie – de ‘goudklompjes’ – aan het ruime publiek. Echter, de uitkomst was volgens de organisatoren van minder belang. Wat wel voorop stond was het bewustwordingsproces dat de deelnemers in die maanden hadden doorgemaakt. Met andere woorden:” Regie pakken en anderen op sleeptouw nemen; het ontwikkelen van structureel innoverend vermogen.”

Of dit maandenlange kostenintensieve begeleidingstraject dé manier was om deze mindshift op een duurzame manier te bewerkstellingen, dat zal pas blijken in de toekomst wanneer de vele deelnemers weer opgeslorpt worden door de dagelijkse waan. Of wanneer de zogenaamde sponsors weer ‘gewone’ bibliotheekdirecteuren zijn.  Vernieuwen is immers één ding, innovatie verankeren en blijvend faciliteren is andere koek.

Mij rest mij alleen nog u een prettig oud en nieuw te wensen.  Hou alvast 25 maart 2010 vrij in uw agenda, want dan vindt het eerste DB Update congres plaats.

Deze blogpost is verschenen als editorial in Digitale Bibliotheek nr. 7.

From the 21st of August until the 27th, I attended the IFLA conference in the beautiful city of Milan. A short summary of my impressions.

This year’s conference started for me the 21st of August with the KM-section’s preconference which I co-organised. The central theme for this day was  ‘Removing Barriers to Knowledge Sharing: How can social tools be used to facilitate knowledge management in order to improve user services?’
The first speaker Giuseppe Vitiello (Knowledge Management as the new frontier in library work) focused on the knowledge management efforts of the NATO college library.  In the afternoon, I gave a short presentation on how my own library uses socials tools in order to improve customer service.  In the same context I also talked about the different types of wiki users in our library and about the stages people go through when using the wiki.
Afterwards, there was a very lively discussion with the participants of this conference. What really struck me is the fact that many librarians are aware of the many social tools that are on the market, but what they really struggle with is not the tools, but the people that are supposed to use them. For example: how do you stimulate people to contribute to a wiki or any other tool is a question that frequently arises.  From my own experience, I advise people not to focus on ‘forcing’ people to share, but better is to ask yourself the question: how do I stimulate social behaviour in general?  Next to that there also simple tips and trics that are helpul when implementing social tools in your organisation. If you want to find out more, please take a look at my presentation for that day.

After meeting my own section and the official opening of the conference on Sunday, I attended an interesting session on Monday, Framing the future for a new agenda for public libraries, organised by the Public Libraries and Metropolitan Libraries section. I was very impressed by the presentation by Thomas Galante, from the Queens Library (New York).  Despite the fact that 48% of the local population is foreign-born, the library succeeds extremely well in getting engaged with the local community. The secret of their success is being where the people are – they have a library building in every neighbourhood, they are present in government job agencies etc. – closing partnerships with other local partners and having an engaged team. They even have a number of Teen Mentors that coach other local teenagers. Maybe a useful tips for librarians complaining about the low number of youngsters making use of their services?

To be continued…

Het zijn misschien vijgen na Pasen, maar ik wil toch graag een vervolg breien aan mijn verslagen over het congres Computers in Libraries. De reden is eenvoudig: er waren gewoon teveel boeiende presentaties die ik nog graag met de lezers van deze blog en van DB wil delen.

Een lezing die, bijvoorbeeld, erg veel indruk op me maakte was die van keynotespreker Michael Edson (Smithsonian) op dag drie. Hij had het over ‘Digital Strategies and Knowledge Commons’. Een onderwerp dat – gezien mijn passie voor kennismanagement en kennis delen op het snijvlak van de digitale bibliotheek – mijn onverdeelde aandacht kreeg. Edson werkt al 18 jaar voor het Smithsonian waar hij vooral een ’sense of urgency’ met betrekking tot webstrategieën probeert te bewerkstellingen. De hamvraag voor Edson is: hoe kunnen we als museum relevant zijn in het wereldwijde web waar heel veel kennis gratis aangeboden en verspreid wordt? Wat erg opvalt is dat Edson erg kritisch is over zijn eigen organisatie. Hij stelt zich dan ook vaak de vraag: wie verspreidt kennis beter: Wikipedia of het Smithsonian? Een erg prikkelde presentatie die je beslist moet bekijken.

Nog een inspirerende presentatie (Web2.0 tools for learning and outreach) kwam van Chad Boeninger (Reference and Instruction technology coordinator, Ohio University). Volgens hem moeten we verder kijken dan bibliotheken en meer aandacht besteden aan hoe bedrijven hun waren aanprijzen en promoten en vervolgens moeten we daaruit lessen trekken. Een mooi voorbeeld vindt hij de figuur Major Nelson van Microsoft (Xbox). Na de inleiding somt Boeninger een aantal voorbeelden op van tools die hij inzet in zijn eigen bibliotheek om gebruikers te bereiken en bedienen. Een erg lange en indrukwekkende lijst waarbij ik me meteen afvraag of de man nog toekomt aan slapen :- ) By the way, een erg leuke uitspraak van Chad: ‘Librarians should be life-brarians’. Een doordenkertje…

Ook op dag drie had ik een enorm leuk gesprek met drie ‘Movers and Shakers’, nl. David Lee King, Michael Porter en Sarah Houghton-Jan (beter bekend als Librarian in Black). In het interview – dat verschijnt in nummer drie van Digitale Bibliotheek – getuigden zij over hun passies en drijfveren. Wat me bijzonder opviel is dat deze mensen allemaal een onvoorwaardelijke bewondering hebben voor het instituut bibliotheek en de missie die daaraan ten grondslag ligt. Misschien is dat de reden waarom je in onze contreien zo weinig bibliotheekmensen met een passie voor het vak (en nog belangrijker de klant) ontmoet. Zijn wij nog wel bezig met het waarom van ons werk en zijn we ook bereid te kijken naar hoe deze missie is geëvolueerd (en dat nog steeds doet)? Hebben we wel het lef? Want één ding weet ik zeker : wie in aanmerking wil komen voor de ‘Movers and Shakers award’ moet minstens over een gezonde dosis lef en moed beschikken! Het is immers geen sinecure, bouwen aan de toekomst van bibliotheken.

Foto: Cindi Trainor

De tweede dag van CIL werd afgetrapt door onze eigenste Erik Boekesteijn (DOK) die een interview had met Paul Holdengraber (New York Public Library). Paul was vorig jaar te gast op Bibliotheekplaza en wist toen al iedereen in de zaal te bekoren. Ondanks het feit dat ik hem al enkele keren live bezig zag ben ik nog steeds onder de indruk van zijn serene verschijning, zijn humor, maar vooral zijn intelligentie.  Paul sloot het interview af met een indrukwekkend citaat van Barack Obama die uitlegt hoe hij zijn eerste baan vond dankzij de bibliotheek.

Na Holdengraber was het tijd voor alweer een spreekster van formaat, nl. Helen Blowers (bedenkster 23Dingen). Zij gaf een levendige opsomming van negen feiten over digital natives en vervolgens reikte ze een framework aan met drie strategieën voor bibliotheken in het omgaan met deze generatie. De drie sleutels tot succes, volgens Helen, zijn: engagement, enrichment en empowerment.  Bibliotheken moeten zichzelf de vraag stellen: beantwoorden de tools die we inzetten aan deze criteria of niet?  Een leuk nieuwtje voor de fans van Helen: zij zal in de toekomst geregeld een stukje schrijven voor Digitale Bibliotheek.

De volgende spreker op het programma was David Lee King. Hij had het over hoe je als bibliotheek een rijke digitale ervaring creëert voor klanten (via je website). Geen gemakkelijk klus, maar David lijkt de kunst volledig in de vingers te hebben. Hij heeft er zelfs een boek over geschreven.  Volgens David zijn er drie paden die leiden naar de ultieme digitale beleving: structural path (usability), community path (maak deel uit van de conversatie) en customer path (verras de klant).

Neem alvast een kijkje op de website van de bibliotheek waar King werkt (Topeka and Shawnee County Public Library).

In de namiddag stonden ook nog John Blyberg en Marydee Ojala als sprekers op het programma. Meer over hun presentaties in de volgende nummers van Digitale Bibliotheek.

Een boeiende dag werd afgesloten met een wel heel levendig debat – geleid door Stephen Abram – over nieuwe en dode technologieën. Nooit geweten dat bibliothecarissen zo gevat uit de hoek konden komen. Natuurlijk zal de wijn vooraf er ook wel voor iets tussen hebben gezeten.