The Flemish Librarian

2010 wordt een betekenisvol jaar voor de digitale bibliotheek. Zowel binnen als buiten de sector volgen nieuwe ontwikkelingen zich in razendsnel tempo op.

Ook wij van DB beginnen deze nieuwe jaargang met veel plannen en goede voornemens.   Nieuwe columns bijvoorbeeld. Vanaf dit nummer zal Helene Blowers – de bedenkster van 23 Dingen – in haar column ‘The next thing’ focussen op nieuwe ontwikkelingen – het 24e ding? – en wat die betekenen voor de bibliotheek.  Ook zal vanaf vandaag een anonieme columnist – onder de schuilnaam professor Kirjasto – de vinger leggen op één van de zere plekken in ons beroepsveld.

Onze plannen beperken zich echter niet tot het blad. Ook willen wij graag met u persoonlijk kennismaken. Dat kan binnenkort op de eerste editie van het congres ‘DB Update 2010’ op 25 maart in Rotterdam. Daar zullen nationale en internationale sprekers zoals Helene Blowers, John Blyberg enz. spreken over de nieuwste digitale en technologische ontwikkelingen van vandaag en morgen en hoe je als bibliotheek daarop kunt inspelen met zowel beleid, strategie, producten en diensten.  Schrijf je vlug in, want het aantal plaatsen is beperkt! Dat geldt ook voor de exclusieve masterclass – Creating a culture of innovation in libraries – die Helene Blowers geeft op 26 maart.

Ook op die dag wordt voor de eerste maal in de geschiedenis de award ‘Digitale Bibliotheek van het jaar’ uitgereikt.  Met deze prijs willen wij – de jury – die bibliotheek in de bloemetjes zetten die haar digitale aanwezigheid op uitmuntende wijze heeft ingevuld.  Nominaties zijn welkom bij ondergetekende.

En alsof dat nog niet genoeg is, gaan we verder met de erg populaire digicafés in DOK Delft en met de workshops die in de toekomst nog nauwer zullen aansluiten bij de thema’s van het tijdschrift.  Ten slotte, willen we ook graag onze virtuele aanwezigheid versterken in 2010.  Meer daarover in de volgende nummers.

Ondertussen wens ik u veel leesplezier en hopelijk tot binnenkort!

Deze column is verschenen in nr. 1 van het tijdschrift Digitale Bibliotheek 2010.

Kunnen bibliotheken het nog allemaal bijbenen, vraag Jan Klerk zich af. Aanleiding: zijn rondvraag bij collega’s over hoe en of bibliotheken moeten reageren op de nieuwste technologietrends.

Dezelfde vraag stelde ik mezelf onlangs op het jaarlijkse Online Information congres in London. Een congres waar – voor het eerst – een volledige track werd gewijd aan het semantische web. Dat dit geen verre droom meer is bewees het aantal concrete initiatieven dat werd gepresenteerd. Een mooi voorbeeld was onder meer de Britse overheid waar druk gewerkt wordt om de data uit verschillende overheidsinstanties met elkaar te linken zodat dit de weg vrij maakt voor nieuwe webtoepassingen in functie van de burger. Ook in Finland worden reeds structurele initiatieven ondernomen. Het bekroonde HealthFinland bijvoorbeeld. Een semantisch webportal voor gezondheidsinformatie waarin de burger efficiënt de data van verschillende instanties kan doorzoeken om antwoord te krijgen op zijn of haar vraag.
Dat de vernieuwing – weliswaar op een ander niveau – ook in de Nederlandse bibliotheeksector niet stilstaat was te zien op de door de VOB georganiseerde dag van de bibliotheekinnovatie. Daar presenteerden 24 openbare bibliotheekteams de resultaten van maandenlang samenwerken aan innovatie – de ‘goudklompjes’ – aan het ruime publiek. Echter, de uitkomst was volgens de organisatoren van minder belang. Wat wel voorop stond was het bewustwordingsproces dat de deelnemers in die maanden hadden doorgemaakt. Met andere woorden:” Regie pakken en anderen op sleeptouw nemen; het ontwikkelen van structureel innoverend vermogen.”

Of dit maandenlange kostenintensieve begeleidingstraject dé manier was om deze mindshift op een duurzame manier te bewerkstellingen, dat zal pas blijken in de toekomst wanneer de vele deelnemers weer opgeslorpt worden door de dagelijkse waan. Of wanneer de zogenaamde sponsors weer ‘gewone’ bibliotheekdirecteuren zijn.  Vernieuwen is immers één ding, innovatie verankeren en blijvend faciliteren is andere koek.

Mij rest mij alleen nog u een prettig oud en nieuw te wensen.  Hou alvast 25 maart 2010 vrij in uw agenda, want dan vindt het eerste DB Update congres plaats.

Deze blogpost is verschenen als editorial in Digitale Bibliotheek nr. 7.

From the 21st of August until the 27th, I attended the IFLA conference in the beautiful city of Milan. A short summary of my impressions.

This year’s conference started for me the 21st of August with the KM-section’s preconference which I co-organised. The central theme for this day was  ‘Removing Barriers to Knowledge Sharing: How can social tools be used to facilitate knowledge management in order to improve user services?’
The first speaker Giuseppe Vitiello (Knowledge Management as the new frontier in library work) focused on the knowledge management efforts of the NATO college library.  In the afternoon, I gave a short presentation on how my own library uses socials tools in order to improve customer service.  In the same context I also talked about the different types of wiki users in our library and about the stages people go through when using the wiki.
Afterwards, there was a very lively discussion with the participants of this conference. What really struck me is the fact that many librarians are aware of the many social tools that are on the market, but what they really struggle with is not the tools, but the people that are supposed to use them. For example: how do you stimulate people to contribute to a wiki or any other tool is a question that frequently arises.  From my own experience, I advise people not to focus on ‘forcing’ people to share, but better is to ask yourself the question: how do I stimulate social behaviour in general?  Next to that there also simple tips and trics that are helpul when implementing social tools in your organisation. If you want to find out more, please take a look at my presentation for that day.

After meeting my own section and the official opening of the conference on Sunday, I attended an interesting session on Monday, Framing the future for a new agenda for public libraries, organised by the Public Libraries and Metropolitan Libraries section. I was very impressed by the presentation by Thomas Galante, from the Queens Library (New York).  Despite the fact that 48% of the local population is foreign-born, the library succeeds extremely well in getting engaged with the local community. The secret of their success is being where the people are – they have a library building in every neighbourhood, they are present in government job agencies etc. – closing partnerships with other local partners and having an engaged team. They even have a number of Teen Mentors that coach other local teenagers. Maybe a useful tips for librarians complaining about the low number of youngsters making use of their services?

To be continued…

Het zijn misschien vijgen na Pasen, maar ik wil toch graag een vervolg breien aan mijn verslagen over het congres Computers in Libraries. De reden is eenvoudig: er waren gewoon teveel boeiende presentaties die ik nog graag met de lezers van deze blog en van DB wil delen.

Een lezing die, bijvoorbeeld, erg veel indruk op me maakte was die van keynotespreker Michael Edson (Smithsonian) op dag drie. Hij had het over ‘Digital Strategies and Knowledge Commons’. Een onderwerp dat – gezien mijn passie voor kennismanagement en kennis delen op het snijvlak van de digitale bibliotheek – mijn onverdeelde aandacht kreeg. Edson werkt al 18 jaar voor het Smithsonian waar hij vooral een ’sense of urgency’ met betrekking tot webstrategieën probeert te bewerkstellingen. De hamvraag voor Edson is: hoe kunnen we als museum relevant zijn in het wereldwijde web waar heel veel kennis gratis aangeboden en verspreid wordt? Wat erg opvalt is dat Edson erg kritisch is over zijn eigen organisatie. Hij stelt zich dan ook vaak de vraag: wie verspreidt kennis beter: Wikipedia of het Smithsonian? Een erg prikkelde presentatie die je beslist moet bekijken.

Nog een inspirerende presentatie (Web2.0 tools for learning and outreach) kwam van Chad Boeninger (Reference and Instruction technology coordinator, Ohio University). Volgens hem moeten we verder kijken dan bibliotheken en meer aandacht besteden aan hoe bedrijven hun waren aanprijzen en promoten en vervolgens moeten we daaruit lessen trekken. Een mooi voorbeeld vindt hij de figuur Major Nelson van Microsoft (Xbox). Na de inleiding somt Boeninger een aantal voorbeelden op van tools die hij inzet in zijn eigen bibliotheek om gebruikers te bereiken en bedienen. Een erg lange en indrukwekkende lijst waarbij ik me meteen afvraag of de man nog toekomt aan slapen :- ) By the way, een erg leuke uitspraak van Chad: ‘Librarians should be life-brarians’. Een doordenkertje…

Ook op dag drie had ik een enorm leuk gesprek met drie ‘Movers and Shakers’, nl. David Lee King, Michael Porter en Sarah Houghton-Jan (beter bekend als Librarian in Black). In het interview – dat verschijnt in nummer drie van Digitale Bibliotheek – getuigden zij over hun passies en drijfveren. Wat me bijzonder opviel is dat deze mensen allemaal een onvoorwaardelijke bewondering hebben voor het instituut bibliotheek en de missie die daaraan ten grondslag ligt. Misschien is dat de reden waarom je in onze contreien zo weinig bibliotheekmensen met een passie voor het vak (en nog belangrijker de klant) ontmoet. Zijn wij nog wel bezig met het waarom van ons werk en zijn we ook bereid te kijken naar hoe deze missie is geëvolueerd (en dat nog steeds doet)? Hebben we wel het lef? Want één ding weet ik zeker : wie in aanmerking wil komen voor de ‘Movers and Shakers award’ moet minstens over een gezonde dosis lef en moed beschikken! Het is immers geen sinecure, bouwen aan de toekomst van bibliotheken.

Foto: Cindi Trainor

De tweede dag van CIL werd afgetrapt door onze eigenste Erik Boekesteijn (DOK) die een interview had met Paul Holdengraber (New York Public Library). Paul was vorig jaar te gast op Bibliotheekplaza en wist toen al iedereen in de zaal te bekoren. Ondanks het feit dat ik hem al enkele keren live bezig zag ben ik nog steeds onder de indruk van zijn serene verschijning, zijn humor, maar vooral zijn intelligentie.  Paul sloot het interview af met een indrukwekkend citaat van Barack Obama die uitlegt hoe hij zijn eerste baan vond dankzij de bibliotheek.

Na Holdengraber was het tijd voor alweer een spreekster van formaat, nl. Helen Blowers (bedenkster 23Dingen). Zij gaf een levendige opsomming van negen feiten over digital natives en vervolgens reikte ze een framework aan met drie strategieën voor bibliotheken in het omgaan met deze generatie. De drie sleutels tot succes, volgens Helen, zijn: engagement, enrichment en empowerment.  Bibliotheken moeten zichzelf de vraag stellen: beantwoorden de tools die we inzetten aan deze criteria of niet?  Een leuk nieuwtje voor de fans van Helen: zij zal in de toekomst geregeld een stukje schrijven voor Digitale Bibliotheek.

De volgende spreker op het programma was David Lee King. Hij had het over hoe je als bibliotheek een rijke digitale ervaring creëert voor klanten (via je website). Geen gemakkelijk klus, maar David lijkt de kunst volledig in de vingers te hebben. Hij heeft er zelfs een boek over geschreven.  Volgens David zijn er drie paden die leiden naar de ultieme digitale beleving: structural path (usability), community path (maak deel uit van de conversatie) en customer path (verras de klant).

Neem alvast een kijkje op de website van de bibliotheek waar King werkt (Topeka and Shawnee County Public Library).

In de namiddag stonden ook nog John Blyberg en Marydee Ojala als sprekers op het programma. Meer over hun presentaties in de volgende nummers van Digitale Bibliotheek.

Een boeiende dag werd afgesloten met een wel heel levendig debat – geleid door Stephen Abram – over nieuwe en dode technologieën. Nooit geweten dat bibliothecarissen zo gevat uit de hoek konden komen. Natuurlijk zal de wijn vooraf er ook wel voor iets tussen hebben gezeten.

De eerste dag van het Computers in Libraries –congres in Washington werd ingezet door Lee Rainie, Director Pew Internet & American Life Project. Na een uiteenzetting over hoe het internet het informatiegedrag van mensen heeft veranderd, zoomde Rainie dieper in op de resultaten van recent onderzoek over sociale netwerken. De doelstelling van het onderzoek was na te gaan hoe mensen omgaan met hun mobiele gadgets. Op basis van de resultaten zijn twee grote groepen technologiegebruikers te onderscheiden: 39% van de bevolking heeft een positieve houding t.o.v. mobiele gadgets en 61% klampt zich nog steeds vast aan desktopapparatuur. Beide groepen zijn op hun beurt onder te verdelen in 5 subcategorieën.  Zo bestaat groep 1 uit digital collaborators, ambivalent networkers, media movers, roving nodes en mobile newbies. Groep 2 is onder te verdelen in desktop veterans, drifting surfers, information encumbered, tech indifferent en off the network. In dezelfde context introduceerde Rainie het begrip ‘homo erectus’, een nieuw soort mens met andere verwachtingen over onder andere toegang to informatie en tijdsbesteding
Rainie sloot zijn presentatie af met vijf rollen die bibliotheken kunnen spelen in sociale netwerken. Wie meer wil lezen: bekijk de presentatie van Lee Rainie.

Een tweede interessante sessie op het programma vandaag werd geleid door Donna Scheeder, Director Law Library Services, Law library (Library of Congress). Zij en haar collega’s hadden het over een uniek project dat focust op het ontsluiten van juridische blogs (blawgs) waardoor ze een deel worden van de collectie. De reden hiervoor is dat blogs eigentijdse en relevante informatie bieden en dus thuis horen in een bibliotheekcollectie.Het resultaat zal eind deze week te zien zijn op hun website.
De voormiddag werd afgesloten met een presentatie van marketingexperte Kathy Dempsey. Zij somde in 40 minuten 25 tips op voor bibliotheken die  lokale samenwerkingsverbanden willen aangaan.

Na de middag stonden er nog interessante uiteenzettingen over wikis en nings, Flickr  Commons, cloud computing en bibliotheekblogs op het programma.
Wie meer wil lezen hierover kan een kijkje nemen op de blog van organisator Information Today. Ook in de volgende nummers van Digitale Bibliotheek zal ik meerdere artikels wijden aan enkele boeiende en vernieuwende initiatieven die hier de revue passeren. Wordt vervolgd dus…

Volg CIL2009 live op deze website.